لاستر طلا

لاستر طلا

لاستر چیست ؟

کلمه لاستر از ریشه لاتین “lustrare” به معنای “روشن کردن” یا “درخشان کردن” می‌آید. این ریشه لاتین خود از کلمه “lux” به معنای “نور” مشتق شده است. اصلی‌ترین معنای لاستر به درخشندگی سطح یک ماده مانند درخشش فلزات، مروارید یا ظروف لعا‌دار اشاره دارد. جالب است که واژه لوستر که به معنای چلچراغ نیز از همین ریشه گرفته شده است. در زبان فارسی دو واژه لاستر و لوستر دو معنای جداگانه دارند اما ریشه آن‌ها مشترک است.

لاستر یا لعاب لاستر، رنگ‌های تزئینی هستند که در ساخت ظروف چینی، سفال، سرامیک، بلور و شیشه مورد استفاده قرار می‌گیرند. این لعاب های رنگی دارای جلای فلزی هستند و با درخشش طلایی، نقره‌ای، صدفی، هفت رنگ و … زیبایی ویژه‌ای به ظروف سرامیک و بلور می‌بخشند.

لاستر می تواند بر پایه آب یا روغن باشد و لایه نازکی از نانو ذرات فلزات درخشنده را بر روی شیشه و سرامیک ایجاد کند. لاستر بر روی لعاب در سومین مرحله پخت در شرایط احیای کوره ایجاد می‌شود. لاسترهای پایه روغن با درجه پخت بالا روی لعاب اعمال می شوند. لاسترهای پایه آب نیازی به پخت با درجه بالا ندارند و با درجه حرارت پایین بر روی لعاب نهایی می‌شوند. پخت لعاب های لاستر باعث ایجاد ثبات در رنگ شده و درخشش و ماندگاری آن را افزایش می‌دهد.

لاسترها شامل لاستر طلا یا لاستر طلایی، پلاتینی، نقره‌ای، صدفی، هفت رنگ، شامپاینی و دیگر طیف‌های رنگی چشم‌نواز هستند

لاستر طلا چیست؟

یکی از پر طرفدارترین لاسترها، لاستر طلا، لاستر طلایی یا گلد لاستر Gold Luster است. همان‌طور که گفته شد لاسترها می‌توانند بر پایه روغن و یا بر پایه آب ساخته شوند.

لاستر های روغن پایه، موادی چند بعدی و پیچیده است که از ترکیب موادی مبتنی بر فلزات گران‌بها، مواد عالی، رزین و روغن ساخته می‌شود. این نوع برای استفاده با حلال رقیق می‌شود و بر روی سرامیک لعاب خورده اجرا شده و در کوره با دمای 780 تا 860 حرارت می بیند تا درخشش و زیبایی نهایی خود را به دست آورد. این ماده برای صنعتگران سرامیک و شیشه آشنا بوده و از گذشته‌های دور تا کنون مورد استفاده بوده است. با ایجاد لایه های درخشان طلا بر روی ظروف سرامیک و یا بلور، در محصول نهایی ارزش افزوده ایجاد شده و محصول بسیار زیبا و چشم نواز خواهد شد.

نکات ایمنی

این مواد در دسته مواد پرخطر و سمی قرار نمی گیرند اما رعایت برخی نکات در استفاده مداوم و طولانی مدت برای حفظ سلامت افراد ضروری است. واضح است که ایمنی در محیط کار از ضروریات هر حرفه یا هنری است و عادت به رعایت ایمنی افراد را از ضررهای جبران‌ناپذیر حفظ می‌کند.

هنگام اعمال لاستر طلایی بر روی سرامیک یا شیشه، بخارات سمی در فضا پخش می‌شود بنابراین ضروری است برای ایمنی از دستکش و ماسک مناسب استفاده شود و فضای کارگاه تهویه مناسب یا جریان هوای بالایی داشته باشد. همچنین هنگام پخت در کوره نیز بخارات سمی تولید می‌شود و لازم است تا محیطی که کوره در آن قرار دارد از تهویه مناسب برخوردار باشد. در هنگام مصرف اگر این مواد با پوست یا چشم تماس داشتند بهتر است تا با آب فراوان شسته شود تا جلوی تاثیرات احتمالی منفی بر سلامت کاربران را بگیرد.

لاستر طلا بر پایه آب

نوع دیگری از لاستر است که به تازگی به بازار عرضه شده و بر پایه آب بوده و به لاستر های ارگانیک نیز معروفند. این نوع نیازی به حلال دیگری ندارد و در آب حل می شود. از نظر محیط زیستی ویژگی‌های مطلوب‌تری داشته و آلودگی کمتری ایجاد می‌کند.

در این گونه از لاسترها امکان استفاده از یک ماده شیمیایی جانبی بنام هاردنر در مقادیر بسیار اندک، برای سریع‌تر خشک شدن و تسریع فرآیند تولید وجود دارد. در این نوع هم می توان از پخت سوم  استفاده کرد. دمای مورد نیاز برای پخت پس از اعمال اینگونه لاستر بر روی سرامیک 180 تا 250 درجه سانتی گراد است.

لاستر های پایه آبی محصولاتی مقرون به صرفه، طبیعت دوست و با فرآیند اجرای سریع‌تر و ساده‌تر هستند و هزینه تولید را کاهش می دهند. برای تهیه لاستر طلای پایه آب می‌توانید از طریق ارتباط با کیمیا توشه اقدام کنید. همکاران ما پاسخگوی هنرمندان و صنعتگران خواهان استفاده از مواد اولیه  نوین و دوست دار طبیعت هستند.

نکات مهم هنگام استفاده

قدم اول برای استفاده از لاستر طلایی دانستن زمان استفاده از این ماده است. همان طور که پیش از این هم گفته شد، لاستر طلا پوششی تزئینی است که در پخت سوم و بر روی لعاب پخته شده اعمال می‌شود. این ماده خاصیتی دارد که ویژگی سطح زیرین خود را انعکاس می‌دهد، به این معنی که اگر لعابی که سطح زیرین براق و صیقلی باشد نتیجه نهایی لاستر طلایی نیز براق خواهد بود و اگر سطح زیرین مات باشد، نتیجه نهایی رنگی مات خواهد داشت. این ویژگی این امکان را به ما می‌دهد تا از درخشش مات و یا براق برای تزئین ظروف استفاده کنیم و از زیبایی هر دو حالت رنگ طلایی بهره مند شویم.

از دیگر موارد مهم در هنگام اجرای این لعاب بر روی کار، تمیزی سطح کار است. اگر دست ما آغشته به لعاب باشد و در حد اثر انگشت بر روی ظرف باقی بماند، پس از پخت و خروج از کوره با لکه بنفش ناخوشایندی بر روی کار مواجه خواهیم شدیم. برای جلوگیری از این اتفاق می‌توان از صفحه‌های گردان استفاده کرد و یا همواره در یک دست ظرف و در دست دیگر قلمو نگه داشته شود و دست نگه دارنده با قلمو و لعاب تماسی نداشته و کاملا تمیز باشد.

قلموی مناسب استفاده برای این نوع لعاب، قلموی گرد با شماره کم است هرچند اندازه قلمو به اینکه چه چیز و چه مقداری از سطح قرار است پوشش داده شود نیز بستگی دارد. همچنین قلموی استفاده شده برای لاستر طلا نباید به دیگر رنگ‌ها و لعاب‌ها آغشته شود و صرفا مخصوص استفاده از این لعاب باشد. پس از اتمام کار لازم است تا قلمو با حلال مناسب شسته و تمیز شود تا برای سری بعد استفاده آماده باشد. حلال لاستر پایه آب، آب است و به راحتی با آب شسته و تمیز می‌شود. البته این کار بلافاصله بعد از اتمام کار باید انجام شود چون در غیر این صورت لعاب بر روی قلمو خشک شده و پاک نخواهد شد.

آخرین نکته مهم برای اعمال لاستر طلا بر روی کار مربوط به غلظت لعاب لاستر است. اگر غلظت لعاب خیلی کم باشد و لایه بسیار نازکی روی کار ایجاد شود، این احتمال وجود دارد که خروجی کار پس از پخت به جای طلایی، بنفش باشد. اگر این اتفاق رخ داد می­توان لاستر بیشتری روی کار اجرا کرد و ظرف را دوباره حرارت داد. بنابراین کاربران و هنرمندان در ابتدای کار با این لعاب خاص و زیبا ابتدا باید تجربه خود را بالا ببرند تا به مرور زمان به شیوه اجرا مسلط شده و بهترین نتیجه را بگیرند.

منابع و پیوندها

• تاریخچه لاستر